14 lutego 2015

...spacerkiem po muzeum cz. 1...

...spoglądając za okno nie wiadomo czy to jeszcze późna jesień, czy już przedwiośnie. Zatem korzystając z tego, że jest co jest i na większe zmiany się nie zanosi, zapraszam do pobliskiego muzeum na wędrówkę w czasie ...

...tuż za spichlerzem znajduje się wystawa maszyn związanych z górnictwem odkrywkowym, brykietownią i tworami ziemi, którym poświęcimy pierwszy cykl wędrówki...

źródło: Muzeum Okręgowe
w Koninie
Brykietownia w Koninie-Marantowie była najdłużej pracującym w Polsce zakładem wytwarzającym brykiet z węgla brunatnego na skalę przemysłową. Budowę konińskiej brykietowni rozpoczęli Niemcy w 1942 r., a uruchomił polski personel w 1946 r. W pomieszczeniach zainstalowano maszyny z przełomu XIX i XX wieku. Dostawca surowca do produkcji brykietów była Kopalnia Węgla Brunatnego Konin S.A. Węgiel do brykietowni dostarczano najpierw kolejką linową z odkrywki Morzysław, a po 1953 r. kolejka z wszystkich czynnych tu odkrywek kopalni. Dowożono go do zbiornika wgłębnego brykietowni zestawami samowyładowczych wagonów kolejowych, które były ciągnione elektrowozami. Tam, po rozładunku, wygarniacze kołowe podawały węgiel na przenośniki zainstalowane w pochylni i dalej na przesiewacz sortowni. Grube ziarna rozdrabniały kruszarki lub ładowano na wagony. Część węgla kierowana była do kotłowni dla wytworzenia pary technologicznej. Większość stawała się tzw. wsadem brykietowym, który magazynowano w 6 zbiornikach nad suszarkami. Kolejną fazą w produkcji brykietów było suszenie węgla. Do tego celu służyły suszarki bębnowe podgrzewane parą. Nadziarna węgla powyżej 6 mm jeszcze raz poddawano kruszeniu i łączono z węglem przesianym. Tak przygotowany wsad trafiał do hali pras, gdzie zainstalowanych było 6 pras brykietowych.


...prasa brykietowa dwustemplowa
firmy Buckau R. Wolf
A.G. Magdeburg
1936 r. ...

Wsad dozowany młynkami trafiał do form nadających kształt brykietów, a stępory cyklicznie zagęszczały ziarna węgla pod ciśnieniem 1000 atmosfer. Sprasowany węgiel przeciskał się przez przewężenia formy uzyskując kształt brykietów o utwardzonej strukturze i czarnym połysku. Prowadnice transportowały wyprodukowane brykiety do załadowni lub na składowisko, skąd po załadunku na różne środki transportu trafiały do odbiorców. Brykietownia została zlikwidowana w 2003 r.*
***
Kłody czarnego dębu znaleziono i wydobyto podczas robót górniczych w 1999 r. na odkrywce „Koźmin” KWB „Adamów”. Zalegały one na głębokości około 3 metrów od powierzchni, w piaszczystych osadach pradoliny Strugi Janiszewskiej.


Botanicy twierdzą, że dęby pojawiły się na terenach dzisiejszej Polski ok. 9-8 tyś. Lat temu, a 5,5 – 2,5 tyś. Lat temu porastały bujnie nasz kraj.
źródło: Muzeum Okręgowe 
w Koninie
Kopalne drewno zwane „czarnym dębem” lub „polskim hebanem” to powalone pnie dębów, które przebywały w wodzie lub w ziemi wiele tysięcy lat (według niektórych naukowców minimum 3 tysiące lat), a niezmiennie wilgotne warunki, brak dostępu światła i powietrza zabezpieczyło je przed procesami rozkładu. Hebanową barwę i dużą twardość spowodowały zachodzące w drewnie przemiany chemiczne.**

***
źródło: PGE KWB Bełchatów
Fragment skrzemieniałych (zsylifikowanych) pni drzew dolnomioceńskich (sprzed ok. 20 mln. Lat), które woda przetransportowała na złoże wtórne – brązowe piaski kompleksu ilasto-piaszczystego (g. miocen-policen), na IV poziomie eksploatacyjnym Pola Bełchatów. Pnie były rozproszone w osadach, a znaleziono je w latach 2008-2010. 

Sylifikacja, czyli krzemienienie-mineralizacja, polegająca na wysyceniu tkanek roztworami krzemionki. Zachodzi po ustaniu procesów życiowych w drewnie, ale wówczas, gdy tkanki są jeszcze dobrze zachowane, a więc zanim drewno ulegnie zbutwieniu czy uwęgleniu. Mineralizacja drewna (prawdopodobnie drzew iglastych) przebiegała w środowisku wodnym. Powalone pnie, przykryte przez nagromadzone osady, zostały odcięte od dostępu tlenu, co zahamowało rozkład biologiczny. Zawarta w drewnie drzew iglastych żywica działa również konserwująco i sprzyja zachowaniu ich w stanie kopalnym. Źródłem roztworów krzemionkowych był rozkład otaczających skał, przebiegający w klimacie gorącym, wilgotnym.***


* tablica informacyjna Muzeum Okręgowe w Koninie.

** tablica informacyjna Muzeum Okręgowe w Koninie, według: Kochanowska Jolanta, Nowak Tomasz Pomoce dydaktyczne dla nauczycieli odwiedzających ogród botaniczny we Wrocławiu, Wrocław 2003 (…)
Stawiarski Janusz, Drewno kopalne jako szczególna kopalina towarzysząca górnictwu odkrywkowemu (w): Górnictwo odkrywkowe, XXXIX, 1-2(1997); s. 88-93

*** tablica informacyjna Muzeum Okręgowe w Koninie, według: informacji z PGE KWB „Bełchatów”, www.roztocze.com, www.siedliska.com.pl, www.baztech.icm.edu.pl, i in.